Upadłości firm


Postępowanie upadłościowe przede wszystkim dotyczy podmiotów prowadzących działalność gospodarczą (osób fizycznych prowadzących własną działalność gospodarczą, a także spółek prawa handlowego) i jest regulowane ustawą z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe. Sąd ogłasza upadłość dłużnika, który stał się niewypłacalny. Celem tego postępowania jest zaspokojenie wierzycieli dłużnika w jak najwyższym stopniu, a jeśli racjonalne względy na to pozwolą również dotychczasowe przedsiębiorstwo dłużnika powinno zostać zachowane. Z tego względu w toku postępowania upadłościowego dokonuje się likwidacji majątku dłużnika przede wszystkim poprzez jego sprzedaż. Sprzedane może zostać przedsiębiorstwo upadłego w całości w ramach jednej czynności jak również sprzedawane mogą być poszczególne składniki majątku upadłego (wybór sposobu likwidacji masy upadłości każdorazowo zależy od specyfiki danego postępowania upadłościowego i składu masy upadłości).

Szczególnymi organami postępowania upadłościowego, po ogłoszeniu upadłości dłużnika są:

Dodatkowo organem postępowania upadłościowego jest  Rada Wierzycieli, którą powołuje Sędzia –komisarz, jeżeli:

Rada Wierzycieli jest organem postępowania upadłościowego pozwalającym na aktywny udział wierzycieli dłużnika (upadłego) w postępowaniu upadłościowym (niezależnie od uprawnień przysługujących każdemu z wierzycieli indywidualnie, tj. np. prawa wniesienia sprzeciwu do listy wierzytelności nie tylko w zakresie wierzytelności zgłoszonej przez danego wierzyciela, ale również w zakresie uznanej na liście wierzytelności innego wierzyciela).

Uproszczony przebieg postępowania upadłościowego przedstawia się w sposób następujący:

I. Postępowanie w przedmiocie ogłoszenia upadłości:

  1. Złożenie wniosku do właściwego sądu o ogłoszenie upadłości (wniosek może złożyć dłużnik lub wierzyciel).
  2. Rozpoznanie przez sąd wniosku o ogłoszenie upadłości (zbadanie sytuacji finansowej dłużnika, ustalanie istotnych okoliczności faktycznych).
  3. Jeżeli podmiot jest niewypłacalny ogłoszenie upadłości dłużnika (w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości dłużnika sąd m.in. wyznacza: Sędziego-komisarza, Zastępcę Sędziego-komisarza i Syndyka, a także określa termin na dokonywanie przez wierzycieli zgłoszeń wierzytelności).

II. Właściwe postępowanie upadłościowe:

  1. Syndyk obejmuje majątek Dłużnika, przejmuje dokumentację upadłego, ustala skład masy upadłości;
  2. Po ustaleniu składu masy upadłości i stanu faktycznego związanego z działalnością prowadzoną przez upadłego Syndyk składa do akt postępowania upadłościowego prowadzonego przez Sąd:
  1. Wierzyciele dokonują zgłoszeń wierzytelności do Sędziego-komisarza.
  2. Sędzia-komisarz przekazuje zgłoszenia wierzytelności Syndykowi, który dokonuje ich weryfikacji i na ich podstawie sporządza listę wierzytelności. Równolegle ze sporządzeniem listy wierzytelności Syndyk przystępuje do likwidacji składników masy (sprzedaży majątku Dłużnika).
  3. Syndyk przedkłada listę wierzytelności Sędziemu-komisarzowi.
  4. Wierzyciele mogą zapoznać się z listą wierzytelności i wnieść środki zaskarżenia. Po rozpoznaniu środków zaskarżenia lista wierzytelności jest zatwierdzana przez Sędziego-komisarza.
  5. Gdy lista wierzytelności zostanie zatwierdzona przez Sędziego-komisarza, a także zakończony zostanie proces likwidacji majątku upadłego, Syndyk przygotowuje i przedstawia Sędziemu-komisarzowi plan podziału funduszy masy upadłości.
  6. Wierzyciele mogą zapoznać się z planem podziału funduszy masy upadłości i wnieść środki zaskarżenia. Po rozpoznaniu środków zaskarżenia plan podziału jest zatwierdzana przez Sędziego-komisarza, a Syndyk przystępuje do jego wykonania, tj. rozdysponowania środków pomiędzy wierzycieli.
  7. Przekazanie dokumentów upadłego do archiwum.
  8. Zakończenie postępowania upadłościowego (w przypadku postępowań toczących się wobec spółek prawa handlowego na ogół połączone z wykreśleniem podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego).

UWAGA!

Wobec znaczącej nowelizacji Prawa upadłościowego, która weszła w życie z dniem 01 stycznia 2016 r. obecnie postępowania upadłościowe toczą się według dwóch reżimów prawnych. Do jednych postępowań znajduje zastosowanie ustawa Prawo upadłościowe (uprzednio zatytułowana: Prawo upadłościowe i naprawcze) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 stycznia 2015 r., do drugiej grupy postępowań zastosowanie znajduje natomiast ustawa Prawo upadłościowe w brzmieniu nadanym jej od dnia 1 stycznia 2016 r. (z późniejszymi zmianami). Kryterium, od którego ustawodawca uzależnił jaki reżim prawny będzie znajdował zastosowanie do danego postępowania upadłościowego jest dzień złożenia wniosku  o ogłoszenie upadłości, zgodnie bowiem z art. 449 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne, w sprawach, w których wniosek o ogłoszenie upadłości wpłynął przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy Prawo upadłościowe (tj. przed dniem 1 stycznia 2016 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe (tj. przepisy ustawy Prawo upadłościowe w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r., czyli z okresu gdy ustawa była zatytułowana „Prawo upadłościowe i naprawcze”). Ustalenie według jakiego reżimu prawne toczy się będzie dane postępowanie upadłościowe jest istotne z punku wiedzenia wierzyciela w szczelności z uwagi na okoliczność, że w różny sposób regulowane są kwestie kategorii zaspokajania wierzytelności, co przekłada się na treść zgłoszenia wierzytelności (na tę kwestię wierzyciel powinien zwrócić szczególną uwagę dokonując zgłoszenia wierzytelności).